Empathie of Narcisme : waar kies je voor op Facebook ?
Ik kon het vroeger ook niet geloven, gewoon omdat het iets virtueel is, maar een zichzelf verklaard sociaal netwerk als Facebook heeft wel degelijk een invloed op een mens en geeft niet altijd de goedaardige sociale stimulansen, die we er zouden mogen van verwachten.
Mensen, die nooit veranderen, die kom je niet zoveel tegen in je leven of het zouden al een soort zombies moeten zijn, die een vorm van plantaardig bestaan aanvaard hebben en alleen nog de elementaire lichaamsfunties hanteren om gewoon fysisch en emotieloos verder te leven tot het einde.
Mensen zijn sociale wezens gewoon al door het feit dat ze met elkaar samenleven. De een heeft wel beduidend meer sociale vaardigheden ontwikkeld dan de andere en er zijn er die eigenlijk sociaal gezien niet erg op hoog niveau meedraaien, maar totaal asociale mensen lopen er toch bitter weinig rond. Iedereen heeft vroeg of laat wel eens iemand nodig en zelfs deze elementaire vorm van met mekaar omgaan krijgt een sociaal laagje verf aangemeten.
In het echte leven kom je ze tegen : de mensen, wiens empathische vaardigheden vrij goed ontwikkeld zijn. Daar tegenover staan de narcisten, die eigenlijk de hoeksteen zijn van de steeds meer geïndividualiseerde samenleving, kortweg de ik-maatschappij genoemd.
Facebook biedt nu wel een groot platform voor deze laatste groep uit onze samenleving : "Ik ben de mooiste, ik wil de grootste zijn, ik heb het oneindig gelijk". Steeds meer merk je dat mensen met dergelijke trekjes ook steeds meer aan hun "trekken" komen op Facebook. Mannen houden een wedloop om het eerst aan 5000 vrienden (het maximum) te geraken op Facebook (een minister liet er zelfs een persmededeling over rondgaan dat hij als eerste politicus in Vlaanderen 5000 vrienden had op deze site). Typisch haantjesgedrag te catalogeren onder de noemer narcisme.
Een kort samengevatte definitie van narcisme : Op het eerste gezicht heeft een narcist een zeer sterk gevoel van eigenwaarde en straalt zelfvertrouwen uit. Vreemd genoeg is echter het tegendeel het geval. Narcisten hebben, meestal onderbewust, juist weinig gevoel van zelfwaarde en compenseren dit door zich als beter of belangrijker dan anderen te beschouwen. Dit wordt in het Engels wel de narcissistic paradox genoemd. Om zich te beschermen tegen kritiek heeft een narcist niet veel aandacht voor de mening of de gevoelens van anderen en zo vaak een onderontwikkeld inlevingsvermogen.
Bij vrouwen valt die compensatie van een lager gevoel van zelfwaarde op Facebook op door zich telkens weer heruit te vinden door nieuwe en steeds meer gewaagde foto's op de site te plaatsen. Uitdagen is zichzelf overcompenseren voor de onzekerheid van en over hun persoonlijkheid. Bij dergelijke profielen merk je weinig empatische getinte reacties; integendeel : hun reacties bij andere profielen zijn er door hun bombasticiteit er alleen op gericht om het aanbeden "ik" op een nog hoger niveau te tillen en hebben met empathie tegenover het bezochte profiel op zich eigenlijk weinig te maken.
Wie goed kijkt zal ze wel herkennen : de vrouwen, die de menopauze naderen of er pardoes in zitten en de mannen, die hun midlifecrisis niet lijken te beleven maar eerder te vieren met een gekwijl van een losgeslagen puber, die zijn eerste seksuele experimenten over het paard aan het tillen is. Het oogt allemaal niet mooi, maar dat zal de narcistisch bevlogen profielen een zorg wezen, want ze kijken toch maar alleen naar zichzelf in de spiegel, net als bij Narcissus, die naar zichzelf in de vijver keek : "Zo bleef hij daar zitten, in bewondering starend naar de heldere ogen, het krullend haar, de ronde kaken, de ivoren hals, licht gescheiden lippen, en de blakende gezondheid en conditie in het algemeen van deze verschijning. Hij werd verliefd op zichzelf."
